WAAROM OT-AWARENESS?
Je medewerkers kennen de installatie en weten wanneer het proces afwijkt. Cyberveilig werken vraagt daarnaast om afspraken over toegang, wijzigingen en het melden van afwijkingen. Met OT-awareness oefenen zij hoe ze die afspraken in herkenbare situaties toepassen.
Aware4OT ondersteunt je daarbij met korte online microlearnings en inzicht in deelname en voortgang. Zo kun je het leren organiseren en volgen wie de leerroute heeft doorlopen.
OT-AWARENESS ORGANISEREN
Welke medewerkers werken met installaties of geven anderen toegang? Welke keuzes maken zij daarbij? Als je dat in beeld hebt, kun je bepalen wat zij moeten oefenen en hoe je het leren organiseert.
Bepaal welke functies en werksituaties aandacht vragen. Denk ook aan nieuwe medewerkers en ingehuurde collega’s. Spreek af wie het programma organiseert en wie de deelname opvolgt.
Kies voorbeelden die aansluiten op het werk. Spreek met leidinggevenden af wanneer medewerkers de training kunnen volgen, ook bij ploegendiensten en onderhoudswerkzaamheden.
Bekijk wie heeft deelgenomen, welke modules nog openstaan en hoe de toetsen zijn gemaakt. Gebruik die informatie voor opvolging en om onderwerpen met het team te bespreken.
Aware4OT biedt een OT-specifieke leerroute met terugkerende leermomenten en voortgangsinzicht. Je organisatie zorgt voor de lokale werkafspraken en ruimte om te leren.
WERKAFSPRAKEN IN DE PRAKTIJK
Een procedure beschrijft wat is afgesproken. Tijdens het werk moet iemand ook herkennen wanneer die afspraak relevant is, waar de informatie staat en wie kan helpen bij twijfel. Daar kun je samen mee oefenen.
Drie situaties om met je team te bespreken.Een leverancier vraagt toegang tot een installatie. De medewerker weet dat daar afspraken voor zijn, maar kan de juiste procedure niet direct vinden. Een herkenbaar oefenvoorbeeld helpt om te bespreken welke controle nodig is en waar de informatie staat.
Bespreek wie toestemming geeft en waar medewerkers terechtkunnen als een afspraak onduidelijk is.
Tijdens een storing wil iedereen het proces weer op gang krijgen. Dan moet ook duidelijk zijn welke controles nodig blijven en wie een besluit mag nemen. Medewerkers moeten hulp kunnen vragen zonder zelf buiten hun bevoegdheden te handelen.
Spreek met leidinggevenden af hoe medewerkers bij tijdsdruk kunnen overleggen en wie bereikbaar is.
Een ervaren monteur kan op een andere locatie nieuwe toegangsregels of meldroutes tegenkomen. Vakervaring blijft waardevol, maar vertelt niet vanzelf welke lokale afspraken gelden. Dat vraagt om afstemming met de opdrachtgever of het ontvangende team.
Controleer vóór de werkzaamheden welke afspraken gelden en hoe je afwijkingen overdraagt.
CYBERSECURITY EN DE OPERATIE
Operationele technologie, of OT, bestuurt en bewaakt onder meer machines en installaties. Een verstoring kan daardoor gevolgen hebben voor de veiligheid en continuïteit van het werk. Awareness maakt duidelijk hoe dagelijkse keuzes met die systemen samenhangen.
Een servicelaptop aansluiten of toegang op afstand toestaan kan gevolgen hebben voor de besturing van een installatie. Medewerkers hoeven niet ieder technisch risico te beoordelen, maar moeten weten welke toestemming en controles nodig zijn.
Een operator ziet een onverwachte melding. Een monteur merkt dat een systeem na onderhoud anders reageert. Als zij duidelijk doorgeven wat er is veranderd, kunnen de verantwoordelijke collega’s de situatie verder beoordelen.
Leveranciers en onderhoudspartijen kennen hun eigen werkzaamheden. Stem daarnaast af welke toegang zij krijgen, voor welke periode en bij wie zij bijzonderheden melden. Zo weten beide partijen wat er wordt verwacht.
Awareness hoort bij een bredere beveiligingsaanpak, met technische maatregelen, werkbare procedures en betrokken leidinggevenden. Aware4OT ondersteunt het leren en het gesprek over cyberveilig werken.
AFWIJKINGEN EN TWIJFEL MELDEN
Een medewerker hoeft de oorzaak van een afwijking niet te kennen om deze te melden. Wel moet duidelijk zijn wat je doorgeeft, via welke route en aan wie. Oefen daarom ook met het beschrijven van een waarneming, zonder al een conclusie te trekken.
Leidinggevenden hebben hierin een eigen rol. Bedank iemand die twijfel deelt, help bij de vervolgstap en koppel terug wat er met een melding gebeurt. Zo weten medewerkers dat hun signaal wordt opgepakt en kun je onduidelijke afspraken bespreken.
Bekijk hoe je hiermee oefent →Een bruikbaar signaal beschrijft
wat je ziet, waar en sinds wanneer.
NIS2 & DE CYBERBEVEILIGINGSWET
NIS2 is in Nederland uitgewerkt in de Cyberbeveiligingswet. Voor organisaties die onder deze wet vallen, horen cyberhygiëne en opleiding bij de zorgplicht. De invulling hangt af van de risico’s en functies binnen de organisatie.
Aware4OT ondersteunt de awareness voor medewerkers rond machines en installaties. Je organisatie bepaalt welke beveiligingsmaatregelen en aanvullende opleidingen nodig zijn. Deelname aan het programma is op zichzelf geen bewijs dat je aan alle wettelijke eisen voldoet.
Artikel 12 van het Cyberbeveiligingsbesluit beschrijft dat medewerkers, voor zover relevant voor hun functie, risico’s moeten kennen en cyberhygiëne moeten toepassen. Dat betreft ook ingehuurde personen. Voor aangewezen rollen die deskundigheid in informatiebeveiliging vereisen, is regelmatig passende opleiding nodig. Een awarenessprogramma kan een onderdeel van die aanpak zijn.
Of de wet rechtstreeks voor jouw organisatie geldt, hangt onder meer af van de sector, omvang en bijzondere wettelijke criteria. Controleer het toepassingsbereik voordat je bepaalt welke verplichtingen voor jullie gelden.
Bekijk de uitleg over het toepassingsbereik ↗Een opdrachtgever die onder de wet valt, moet ook rekening houden met risico’s bij leveranciers. Daardoor kun je vragen krijgen over toegang tot systemen, werkafspraken en training van je medewerkers. Bespreek welke eisen de opdrachtgever stelt en welke informatie je daarover kunt aanleveren.
Voor bestuurders gelden afzonderlijke eisen aan kennis, vaardigheden en training. Aware4OT is een medewerkersprogramma en vervangt die bestuursopleiding niet.
DE AANPAK VOORBEREIDEN
Bespreek met operations en leidinggevenden welke keuzes vragen oproepen. Denk aan toegang door leveranciers, wijzigingen en de overdracht van afwijkingen.
Bekijk een microlearning met oefenvragen en feedback. Beoordeel of de voorbeelden passen bij de medewerkers die je wilt meenemen.
Bepaal wie ruimte maakt om te leren, deelname volgt en onderwerpen met het team bespreekt. Kies de ondersteuning die je daarbij nodig hebt.
Verken de programma’s →BEKIJK AWARE4OT IN EEN DEMO
In een demo bekijk je hoe medewerkers met een praktijksituatie oefenen en welke feedback zij krijgen. We bespreken jouw doelgroep, de organisatie van leermomenten en het inzicht dat je nodig hebt om deelname op te volgen.
Vraag een demo aan ↗
